23 Nisan, TBMM’nin açılış yıl dönümü olarak kutlanıyor. Resmî anlatıda bu tarih, yalnızca yeni bir devletin değil, aynı zamanda millet egemenliğine dayalı yeni bir siyasal düzenin doğum günü olarak sunulur.
Şüphesiz 23 Nisan 1920, Türk siyasi tarihi açısından son derece kritik bir eşiği temsil eder. 1876’da Kanun-i Esasi’ye göre kurulmuş olan Meclis 1878’de kapanmış, tekrar 1908’de Abdülhamit tarafından II. Meşrutiyet’in ilanının ardından yapılan seçimlerle toplanmış ve faaliyetlerine başlamıştır.
Bilahare 1912 ve 1918’de ardından da 1920 Ocak ayında yapılan seçimlerle Meclis toplanmış ancak işgal şartlarında faaliyetine devam edemediği için 11 Nisan 1920 tarihinde resmen kapanmış ve aynı üyeler BMM’nin kurulmasıyla birlikte Ankara’ya taşınarak BMM’nin ilk üyelerini oluşturmuştur. Sonuçta Meclis-i Mebusan üyelerinin 92’si Ankara’ya geçerek TBMM’nin ilk üyelerini oluştururken ilave olarak 19 Mart 1920’de Mustafa Kemal Paşa vilayetlere, müstakil livalara ve kolordu kumandanlarına bir tebliğ göndererek her livadan Meclise beşer temsilci seçilmesini istedi.
Seçim, liva merkezi ve kazalardaki ikinci seçmenler, yani daha geniş seçmen grupları tarafından seçilen temsilci seçmenler, vilayetlerin idare meclisleri, belediye meclisleri ve Müdafaa-yı Hukuk Cemiyeti idâre heyeti üyelerinden oluşan bir heyet tarafından yapıldı. Vakit darlığından ötürü daha geniş seçmen kitlesi anlamında birinci seçmenler nezdinde bir seçim yapılmadı.
Böylece 66 seçim bölgesinden bu şekilde seçilen toplam 436 temsilci ile ilk Millet Meclisi oluşturulmuş oldu. “Mustafa Kemal Paşa'nın maksadı belli... O, bu vaziyetten istifade ederek Halife ve Sultan'ı kadro harici, devlet kadrosunun haricinde saymak istiyor.
Ne çare ki umumi temayülse bunun aksinedir: "Halife ve padişah mağdurdur, onu kurtarmak vazifedir. Halastan sonra yeniden taht-ı saltanatın etrafında toplanmak lazımdır!
" fikri galiptir. Hatta bazı mebuslar bir an evvel Makam-ı Saltanat ile temas temin etmek, İstanbul Hükümeti'yle itilaf zemini aramak yolunda teklifler yapıyorlar” (s.
13). Soydan’ın ifadeleri ilk Meclis’e de İkinci Meclis’in önemli bir kısmına da hâkim olan anlayışın hem saltanatın hem de halifeliğin kurtarılması olduğunu çok net ifade ediyor.
Sonradan ne olduysa bu zeminde ve bu zeminden ayrılarak oldu. Mustafa Kemal’in bu amaçla oluşmuş bir hareketten aldığı gücü sonradan saltanatı ve hilafeti kaldırmak ve Cumhuriyeti ve kendi cumhurbaşkanlığını ilan etmek üzere kullanması, açıktır ki bu mutabık olunan anlayıştan, üstelik hiç de demokratik prosedürler takip edilmeksizin, bir sapma olarak gerçekleşmiştir.
BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.
Piyasa verileri iDealdata Finansal Teknolojiler A. Ş. tarafından sağlanmaktadır. BİST hisse verileri 15 dakika gecikmelidir.

