İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2025 araştırması, sanayi şirketlerinin bilançolarında alarm veren bir tabloya işaret etti. Yüksek faiz ortamında kârlılığı aşınan şirketler, ayakta kalabilmek için daha fazla borçlanırken, bu borçların vadesi de giderek kısaldı.
Üretimden satışlar ve ihracat artmaya devam etse de şirketlerin finansman yükü ağırlaşırken bilanço yapısı da daha kırılgan hale geldi. 2025 yılında İSO 500 şirketlerinin toplam borçları yüzde 30,8 artarak 7,6 trilyon liraya yükseldi.
Aynı dönemde özkaynaklardaki artış ise yüzde 15,8’de kaldı. Böylece borçlar, özkaynaklardan yaklaşık iki kat daha hızlı büyüdü.
2023 yılında enflasyon muhasebesinin etkisiyle özkaynakların öne çıktığı bilanço yapısı, iki yıl içinde yeniden borç ağırlıklı bir görünüme dönüştü. Toplam aktifler içinde özkaynakların payı yüzde 52,1’den yüzde 49,1’e gerilerken, borçların payı yeniden yüzde 50’nin üzerine çıktı.
Bu gelişme, sanayide uzun süredir dile getirilen kârsızlık sorununun artık bilanço yapısını da bozmaya başladığını gösterdi. Özellikle dikkat çeken nokta, yüksek faizlere rağmen şirketlerin krediye bağımlılığının artması oldu.
İSO 500’de mali borçlar 2025 yılında yüzde 41,6 artarak 3,9 trilyon liraya ulaştı. Böylece son yıllarda ticari borçların gerisinde kalan mali borçlar yeniden öne çıktı ve toplam borçlar içindeki payı yeniden yüzde 50’nin üzerine yükseldi.
Sanayi açısından daha çarpıcı gelişme ise borçların vade yapısında yaşandı. 2023 ve 2024 yıllarında gerileyen kısa vadeli mali borçların toplam mali borçlar içindeki payı, 2025’te yeniden yükselişe geçerek yüzde 48,5’ten yüzde 49,5’e çıktı.
Kısa vadeli mali borçlar yüzde 44,6 artarken, uzun vadeli borçlardaki artış yüzde 38,6’da kaldı. Böylece şirketler, yatırım finansmanı sağlayacak uzun vadeli kaynaklardan ziyade günü kurtarmaya yönelik kısa vadeli finansmana daha fazla yönelmek zorunda kaldı.
Borçların vadesinin kısalması, şirketlerin yatırım kararlarını da olumsuz etkiliyor. Çünkü kısa vadeli finansman baskısı altında faaliyet gösteren şirketler, kaynaklarını yeni yatırımlardan çok mevcut üretimi sürdürmeye ayırıyor.
Bu durum, kapasite artışlarını geciktirirken verimlilik yatırımlarını da sınırlandırıyor. Nitekim İSO Başkanı Erdal Bahçıvan da finansmana erişimin zorlaştığı ortamda sanayi şirketlerinin üretim, yatırım ve rekabet gücünün baskı altında kaldığına dikkat çekiyor.
Bahçıvan, finansal istikrarın güçlendiği ekonomilerde uzun vadeli borçlanma imkanlarının arttığını ve bunun yatırım motivasyonunu desteklediğini vurguladı. 18 Haziran, Perşembe18 Haziran, Perşembe18 Haziran, PerşembeBIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.
BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz. Piyasa verileri iDealdata Finansal Teknolojiler A. Ş. tarafından sağlanmaktadır.
BİST hisse verileri 15 dakika gecikmelidir.
