Rusya hizmet sektöründe kan kaybı hızlandı: Daralma trendi üçüncü ayına taşındı
Yüksek faiz ortamı ve hanehalkının azalan satın alma gücü, Rusya ekonomisinin lokomotif alanlarından hizmet sektöründeki küçülmeyi derinleştiriyor. S&P Global tarafından yayımlanan Mayıs ayına ait Hizmet Sektörü Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), ekonomik aktivitedeki yavaşlamanın bir önceki aya kıyasla daha da belirginleştiğini ortaya koydu.Verilere göre, nisan ayında 49,7 seviyesinde gerçekleşen Hizmet PMI endeksi, mayıs ayında 48,7 puana geriledi. Sektörde büyüme ile daralmayı birbirinden ayıran 50 puanlık eşik değerinin altında üst üste üçüncü ayını tamamlayan endeks, aynı zamanda Eylül 2025'ten bu yana kaydedilen en sert daralma oranına işaret etti.Hizmet segmentindeki zayıflamanın temel kaynağı, hem yerel hem de küresel ölçekte sipariş hacimlerinin hızla erimesi oldu. Yeni iş hacimleri endeksi üst üste ikinci ayında da gerilerken, bu düşüşün hızı son sekiz ayın en yüksek seviyesine ulaştı.Dış talep tarafındaki tablo ise yaptırımların ve küresel finansal kısıtlamaların gölgesinde çok daha karamsar bir seyir izliyor. Yeni ihracat siparişleri, Aralık 2022'den bu yana görülen en keskin düşüşü yaşayarak hizmet ihracatındaki tıkanıklığı net bir şekilde gözler önüne serdi. Şirketler, mevcut talep yetersizliğini doğrudan müşterilerin likidite sıkıntılarına ve finansal zorluklarına bağladı.Talepteki bu belirgin kayıp, şirketlerin operasyonel kapasitelerini ve istihdam politikalarını da doğrudan etkiledi. Hizmet sağlayıcılar, ellerindeki mevcut işleri tamamlamaya odaklanırken, birikmiş iş hacimleri son dört yılın en hızlı düşüşünü kaydetti.İş yükünün hafiflemesiyle birlikte maliyet optimizasyonuna giden firmalar, personel alımlarını durdurarak istihdamda üst üste dördüncü ayda da kesintiye gitti. Ancak işten çıkarma ve gönüllü ayrılmaların ardından kadro yenilememe hızı, bir önceki aya kıyasla kısmen daha ılımlı kaldı.Fiyat endeksleri incelendiğinde, tedarikçi fiyatları, ücret artışları ve enerji maliyetlerindeki yükseliş trendi korunsa da girdi maliyetleri enflasyonunun hız kestiği görüldü. Girdi maliyetlerindeki artış hızı Aralık ayından bu yana en zayıf seviyesine gerilerken, bu durum nihai hizmet fiyatlarına da yansıdı ve satış fiyatları enflasyonu yılın en düşük artışını kaydetti.Maliyet baskılarının hafiflemesine rağmen, talep cephesindeki durgunluk iş dünyasının geleceğe yönelik beklentilerini ciddi ölçüde zedeledi. Şirketlerin önümüzdeki 12 aya ilişkin iyimserlik düzeyini ölçen iş dünyası güven endeksi, Ocak 2023'ten bu yana görülen en düşük seviyeye gerileyerek sektördeki karamsarlığı tescilledi.Bu veriler, Rusya ekonomisinin genel makroekonomik görünümü açısından kritik bir uyarı niteliğindedir. İmalat sektöründe yaşanan kısmi toparlanmanın, hizmet sektöründeki bu hızlı erimeyi dengelemeye yetmediği görülüyor. Nitekim hem imalat hem de hizmet faaliyetlerini ölçen Bileşik PMI Endeksi, Mayıs ayında 49,2 seviyesinde kalarak özel sektörün genelinde de daralmanın sürdüğünü doğruluyor.Hizmet sektöründeki bu kronikleşen daralma, Rusya Merkez Bankası’nın enflasyonu dizginlemek adına uyguladığı yüksek faiz politikasının reel sektörü ne denli baskıladığının açık bir göstergesidir. Tüketici kredilerine erişimin zorlaşması ve hanehalkı likiditesinin daralması, iç talebi felç ederken; dış hatlarda derinleşen ihracat kayıpları Rus ekonomisinin sadece savunma sanayisi ve imalat odaklı büyümeyle sürdürülebilir bir çizgide kalamayacağını, hizmet sacayağının ciddi bir alarm verdiğini net bir şekilde ortaya koymaktadır.