ABD’deki ara seçimler Trump’ın başkanlığını ara rejim pozisyonuna düşürdü. Bundan sonra nasıl devam edeceği karmaşık. Bir görüş, Trump’ın daha da çılgınlaşacağı yönünde. Bu konuda çok kısa vadeli felaket senaryoları çizenler var.
Biz olasılıklardan çok gerçeklerden yola çıkarak duruma bakalım.
Trump beklediğinden daha ağır bir yenilgi aldı. Tüm dünyada olduğu gibi ABD’de de seçmen öncelikle ekonomisine bakıyor. Orada kriz varsa sandığa yansıyor. Hele bunun nedeni başkanın izlediği politikaysa sonuç daha da ağırlaşıyor.
ABD’de başkanların egosu biraz yükseldiğinde adlarının sonuna “izm” ekleniyor. Bu anlamda Trumpizm, krampta. Başkan kaç gündür dilini doğrultamıyor. Seçim sonuçlarını nasıl yorumlayacağını bilemedi. Sonunda lütfetti, “Sonuçları tanıyorum” dedi. Kesim yorum için erken ama Amerikan halkı artık Trump’ı tanımıyor!
Seçim sonuçlarına bölgemiz eksenli bakarsak; İran, Trump rejimini değiştirdi diyebiliriz. Trump Haziran 2025’teki 12 günlük İran-İsrail-ABD savaşı, 28 Şubat 2026’dan başlayıp ne zaman nasıl bittiği açıklanmayan, belki de bitmeyen ABD-İran savaşı sürecinde kötü bir sınav verdi.
Amerikan gazeteleri Trump’ın kaç kez yalan söylediğine dair çetele tutmaya başladılar. Şunlar Trump’ın art arda kullandığı cümlelerden bazıları:
“İran, barış için yalvardı, son kararımı vermedim.”
“İran’ı yerle bir edecek plan hazır!”
“Her an yeni bir saldırı kararı verebilirim!”
Bu demeçlerin her biri, ekranda, gazete sütununda durduğu gibi durmuyor, petrolü ateşliyor.
Bir iddia; Trump her demeci para kazanma hesabıyla da planlıyor! Başkanlığı döneminde serveti katlanmış!
Bu demeçlerin ötesinde ABDİsrail’in İran’a yönelik şöyle bir ikilem içinde olduğu görüşü hâkim:
İsrail, İran rejiminin yıkılmasından yana, ABD rejimin “ehlileştirilmesinden” yana!
Gelinen noktada İran, Trump’ı bir nebze ehlileştirmiş olabilir! İran’la savaşa girmeden önce Hürmüz Boğazı uluslararası bir suyolu olarak sorunsuz ticarete açıktı. Şimdi Trump, Hürmüz’ü açma vaadinde bulunuyor!
İran bu süreçte bir doz daha ileri gitti; “Bölgede ABD tesisinin bulunduğu her yer hedeftir” dedi. Bunun en yakın kapsama alanı Suudi Arabistan! Bu ülkeyi doğrudan İran’ın da vurmasına gerek yok, Yemen var!
Trump’ın Ankara büyükelçisi ve Suriye özel temsilcisi Tom Barrack’la ilgili de gelişmelerin olabileceği konuşuluyor. Barrack da Trump gibi bölgeye mevsimine göre elbise biçiyordu.
Irak ve Suriye’den gelen haberlere göre her iki ülkenin Kürt kökenli yapılanmaları merkezi hükümetle daha yakın çalışma süreci içine girdi.
ABD’nin Irak’tan çekilmesiyle Barzani ve Talabani’nin Bağdat’la Tahran arasında kaldığı dikkati çekiyor. Her ikisi birbiriyle anlaşamadığı için ortak bir duruşları söz konusu değil. Irak’ın kuzeyindeki petrol gelirinde Bağdat’ın daha fazla söz sahibi olmaya başladığı bir başka gerçeklik.
Suriye’de Şam yönetiminin benzer bir merkezi yapıyı benimsediği, kuzeyin buna öyle ya da böyle uyduğu görülüyor. Bizdeki “terörsüz Türkiye” sürecinin bu gelişmelerden etkilenmemesi mümkün değil!
Yaşananlar bölge ülkelerine şunu bir kez daha gösterdi:
Amerika’nın ipiyle kuyuya inilmez! Kendisinin en ufak bir çıkarıyla bölge ülkesinin en yaşamsal çıkarı karşı karşıya gelse tereddütsüz kendisininkini önceler!
