İran'da ABD saldırısıyla yıkılan konutlarFransa’da akaryakıt fiyatlarının savaş öncesine kıyasla yaklaşık 60 sent artması, özellikle toplu taşımanın yetersiz olduğu bölgelerde yaşayanlar için günlük hayatı daha da zorlaştırdı. İşe gidebilmek için otomobile bağımlı olan milyonlarca emekçi, artan yakıt masrafları karşısında ciddi bir ekonomik yükle karşı karşıya kaldı.
Tam da böyle bir dönemde, petrol ve gaz tekeli TotalEnergies kârlarını katlayarak yaklaşık altı kat artırdı ve 5. 8 milyar dolar kâr elde etti. Almanya’da 1 Mayıs İşçi Bayramı’nda çeşitli metal fabrikalarında çalışan işçiler sivil üretim yerine savaş için üretim yapılma planına karşı pankartlar taşıdılar, destek amaçlı imza topladılar.
Alman hükümeti ise ülkenin savaşa hazır hale getirilmesi için patronlar ile el ele otomobil yerine tank üretilmesinin zorunlu olduğunu belirterek işçileri işyerlerini kaybetmemek için silah, tank, dron, vb. üretmeye çağırıyor. Arbeit Zukunft’tan aldığımız yorum bunun egemenlerin işine yaradığını ama işçilerin sessiz kalmadığını ortaya koyuyor.
İngiltere ile ABD arasındaki “özel ilişki”nin tonu son yıllarda değişirken, Kral Charles’ın ABD’yi ziyareti ilgi çekti. The Guardian’dan seçtiğimiz makale, Kral’ın Washington ziyaretini yalnızca bir diplomatik temas olarak değil, krizlerle dolu bir dönemde dikkatleri başka yöne çeviren bir gösteri olarak ele alıyor.
Cyprien BogandaHumanité/FransaFransız petrol devi TotalEnergies, İran’daki çatışmanın etkisiyle petrol fiyatlarının yükselmesinden faydalanarak yılın ilk çeyreğinde 5. 8 milyar dolar kâr elde etti (yüzde 51). TotalEnergies koridorlarında haftalardır aynı söylenti dolaşıyordu: 29 Nisan’da açıklanacak sonuçlar, özellikle rafineri alanında, devasa olacaktı.
Açıklanan rakamlar bu beklentileri boşa çıkarmadı. Çok uluslu şirket, yılın ilk çeyreğinde 5. 8 milyar dolar net kâr açıkladı.
Bu, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 51’lik bir artış anlamına geliyor. Ayrıntılara bakıldığında, şirket İran’daki savaşın etkisiyle varil fiyatının 100 doların üzerine çıkmasından ve aynı zamanda rafineri kâr marjlarının patlamasından büyük ölçüde yararlandı.
Bu marjlar, ham petrolün benzin ve dizel gibi nihai ürünlere dönüştürülmesi sırasında rafinerilerin elde ettiği kârı ifade ediyor; yani satın alınan ham petrolün maliyeti ile rafine ürünlerin satış fiyatı arasındaki fark. Enerji tesislerine yönelik bombardımanlar ve dünya petrol tüketiminin yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın bloke edilmesi, tedarik zincirlerini altüst etti, arzı daralttı ve kâr marjlarını sıçrattı.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, bu marjlar mart ayında Avrupa’da varil başına 22 dolara (yaklaşık ton başına 160 dolar) ulaştı; bu, ocak ayına kıyasla dört katlık bir artış demek. TotalEnergies için bu durum adeta bir “altın vuruş” oldu.
29 Nisan’da yayımlanan belgeye göre, rafineri-kimya bölümü 1. 6 milyar dolar net faaliyet kârı elde etti. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre 5. 3 kat daha yüksek.
Şirketin bu sonuçları açıklarken kullandığı dil ise dikkat çekici. TotalEnergies, bu etkileyici performansı “Mart ayında yüksek marjların yakalanmasını sağlayan rafinerilerin iyi operasyonel performansı ve ham petrol ile petrol ürünleri ticaret faaliyetlerinin mart ayında elverişli bir ortamdan faydalanması” ile açıkladı.
Bu “elverişli ortam” ifadesi, aslında şirketin mart ayında düşük fiyattan aldığı 70 petrol kargosunu, fiyatlar yükseldikten sonra yüksek kârla satmasına gönderme yapıyor. Çevre örgütü Greenpeace ise bu duruma sert tepki gösterdi: “Bu rekor sonuçların arkasında, milyonlarca insanın enerji faturaları patlarken büyük ölçüde hissedarların cebine giden, kabul edilemez savaş kârları yatıyor.
Fransız hükümeti bu duruma son vermek için sorumluluk almalı ve büyük petrol şirketlerinin kârlarını daha ağır vergilendirmelidir.”Sol partiler haftalardır bu “aşırı kârların” vergilendirilmesini talep ediyor. Bu talep aslında uluslararası ölçekte de yeni değil.
Anglo-Sakson dünyasında bu tür kazançlar “windfall profits” (beklenmedik kârlar) olarak adlandırılıyor ve iş dünyası yanlısı hükümetler bile zaman zaman bu kârlara müdahale etti. Örneğin, ABD’de Başkan Jimmy Carter yönetimi, 1980 Nisan’ında “Crude Oil Windfall Profit Tax Act” yasasını kabul etti.
Amaç, İran Devrimi’nin tetiklediği ikinci petrol şokundan faydalanan petrol şirketlerinin aşırı kârlarını vergilendirmekti. Ancak yasa çeşitli vergi istisnaları nedeniyle beklenen geliri sağlayamadı ve 1988’de yürürlükten kaldırıldı.
Bu tür bir verginin son örneği ise 2022’de görüldü. Ukrayna’daki savaş sırasında Avrupa Birliği, fosil yakıt şirketlerinin aşırı kârlarına en az yüzde 33 oranında “dayanışma katkısı” getirdi.
Ancak çok uluslu enerji şirketlerinin kârlarını düşük vergili ülkelere kaydırma stratejileri nedeniyle elde edilen gelirler beklentilerin altında kaldı. Çeviren: Ali Rıza AydınArbeit ZukunftAlmanya Komünist İşçi Partisi İnşa Örgütü yayın organıSavunma Bakanı Boris Pistorius’un söylediğine göre, Almanya 2029 yılına kadar “savaşa hazır” hale getirilecek.
Alman hükümetinin hızlı silahlanma hamlesi, Almanya’daki savaş riskini önemli ölçüde artırmakla kalmıyor, aynı zamanda bugün bile, askeri açıdan da dahil olmak üzere, yeniden “önde gelen bir güç” olma çabalarından etkilenmeyen neredeyse hiçbir sektör kalmadı (Başbakan Friedrich Merz’in ifadesi). Giderek daha fazla çalışan doğrudan veya dolaylı olarak savaş için üretim yapıyor, ancak bu da eleştirilere yol açıyor!
2025 yılının başında, “altyapı ve iklim nötrlüğü” için 500 milyar avroluk özel bir fon onaylandı. Yeşiller Partisinin desteğini sağlamak için adı kısa sürede değiştirildi.
Başlangıçta paket “savunmaya” ayrılacaktı ve aslında amacı da bu. Batıdan doğuya (örneğin Hamburg ve Berlin arasında) giden güzergahlara öncelik verilmesi tesadüf değil.
Alman Silahlı Kuvvetlerinin gizli planı olan “Almanya Operasyon Planı”, doğu kanadında savaş çıkması ihtimaline karşı hazırlık yapıyor. Bir şey açık: Almanya böyle bir savaşta merkez üssü olacak ve büyük ölçekli birlik hareketlerini kolaylaştırmak zorunda kalacak.
Bu da tankların geçebileceği köprüler ve harap olmayan otoyollar gerektiriyor. Altyapı iyileştirmeleri sadece “savaş hazırlığına” fayda sağladığı yerlerde yapılıyor; okullar, kreşler ve konutlar harap durumda veya yetersiz.
Ancak bu sadece inşaat sektörüyle sınırlı değil; imalat sektörü de giderek artan bir şekilde askeriye için üretim yapıyor. İş kayıpları göz önüne alındığında, özellikle savunma şirketlerinde iyi işler mevcut.
Örneğin, Continental fabrikası kapandıktan sonra çalışanlar doğrudan Rheinmetall ve Hensoldt’a transfer edildi. Daha önce sivil üretim yapan şirketler bile giderek artan bir şekilde silah üretimine geçiyor.
KNDS’nin devralmasının ardından, Görlitz’deki eski Alstom fabrikasında artık vagon yerine tanklar üretiliyor. Lufthansa iki yıl önce kendi savunma bölümünü kurdu ve VW de yakın zamanda silah işine girişini duyurarak geleceğin askeri araçlarının ilk modellerini tanıttı.
Osnabrück’teki Volkswagen fabrikası da gelecekte İsrail ordusu için üretim yapabileceği için manşetlere çıktı. Porsche de savunma sektörüne 2 milyar avro yatırım yapıyor.
Sağlık sisteminde ise emekçiler, gerçek dünya senaryosunda savaşın sonuçlarıyla giderek daha fazla boğuşmak zorunda kalıyor. Savaş durumunda, günde 1000’e kadar askerin bakımının yapılması gerekeceği tahmin ediliyor; bu da nüfusun geri kalanı için sağlık hizmetlerinin önemli ölçüde kısıtlanması anlamına geliyor.
Hastanelerin gelecekte Alman ordusu tatbikatlarına daha sık dahil edilmesi muhtemel; gerçek dünya senaryosunda ordunun tıbbi bakımın komutasını üstlenmesi olasılığı zaten hesaba katılmış durumda. Birçok emekçi aynı koşullar altında sivil mallar üretmeyi tercih etse de temel argümanlardan biri silah üretiminin iş güvencesinde hayati bir rol oynadığı.
Ama gerçekten durum böyle mi? Aynı yatırım ve gelir seviyesinde, sivil üretim askeri sektörden en az iki kat daha fazla iş yaratır.
Bu nedenle “silahlar iş yaratır” argümanı yanlıştır. Aslında, silah üretimine geçiş, genel olarak daha az işe ihtiyaç duyulduğu için işleri yok eder.
Dahası, askeri üretimin aksine, sivil üretim “yan etkiler” olarak adlandırılan etkiler yaratır. Başka bir deyişle, üretilen mallar, araba tamiri veya bakımı gibi daha fazla hizmete yol açar.
Bir füze fırlatılır ve patlar. Başka hiçbir olumlu “etki” yaratmaz ve insanları öldürür.
Ancak, silah endüstrisi tarafından “güvence altına alındığı” varsayılan işler ilk bakışta meslektaşlar için en azından kısa vadeli bir alternatif gibi görünse ve bu nedenle sendikalar tarafından çoğu zaman eleştirilmeden çalışanlar için bir “kazanç” olarak lanse edilse bile, şu soru da sorulmalıdır: Üretimin silah üretimine dönüştürülmesi uzun vadede ne anlama geliyor? Bu şekilde yürütülen savaşların emekçilerin çıkarına olup olmadığını ve kısa vadede iş güvenliği anlamına gelse bile, uzun vadede kendi mezarlarını kazıp kazmadıklarını tartışmalıyız.
VW’nin yakında Osnabrück’te silah üretimine başlayabileceği öğrenildiğinde, metal sektöründe örgütlü sendika IG Metall’den 28 imza sahibi açık bir mektup yayınladı. Açıklamada şu ifadeler yer alıyor: “Biz, VW’deki IG Metall sendikası üyeleri olarak, küresel silahlanma ve artan savaşlar konusunda derin endişe duyuyoruz.
Almanya’da, silah üretimine dönüştürülmek üzere ilk fabrikalar aranıyor. Bize bu şekilde iş vaat eden herkes, otomotiv endüstrisi iş gücünün varoluşsal korkularını istismar etmeye çalışıyor.
Silahlanma barışı sağlamaz, aksine savaşa zemin hazırlar. Hükümet ‘olağanüstü hâl’ ilan ettiğinde, grev hakkı kısıtlanır, iş yükümlülükleri getirilir ve çalışma saatlerinin aşırı uzatılması emirleri verilir. ‘Savaş’ durumunda, ‘İş Güvenliği Yasası’ (ASG), tüm meslek gruplarından sözde uzmanlar için hapis cezası tehdidi altında zorunlu askerlik hizmeti ekler.
Dünyanın siperlerinde, sizin ve benim gibi insanlar daha yüksek değerler için değil, büyük şirketlerin çıkarları için ölüyor. (…) Bu gelişmeye izin vermeyeceğiz!” Birkaç yıldır “Silahlanmaya ve Savaşa Karşı Sendikalar” girişimi aktif olarak devam ediyor. Bu girişim, sendikaların “savaş hazırlığı” yerine barışı savunmasını ve silah yerine sosyal programlara ve eğitime yatırım yapmasını savunuyor.
Barış, emekçiler için temel bir ihtiyaçtır ve sadece fabrikalara füzeler isabet ettiğinde sendikaların gündemine gelmemelidir. Savaş, hızla yükselen fiyatlar anlamına gelir.
Savaş, sendikal haklara ve şirket kararlarına çalışan katılımına kısıtlamalar getirir. Savaş, özellikle işçiler için can ve mal güvenliğine yönelik tehlike anlamına gelir.
DGB (Alman Sendikalar Birliği), İkinci Dünya Savaşı’ndan alınan bu ders üzerine kurulmuştur ve sendikaların birçok kararı ve tüzüğü bugün bile bu duruşu yansıtmaktadır. Montaj hattında, ulaşımda ve cephelerde işçilerin katılımı olmadan hiçbir savaş yürütülemez.
Geçtiğimiz yıl İtalya’da binlerce işçi, Gazze’deki soykırım için İsrail’e silah sevkiyatını reddetmek üzere greve gitti. Bu, işçilerin savaşa karşı direnişinin geçmişte kalmış bir şey olmadığını, aksine bugün acil bir sorun olduğunu gösteriyor.
Bu da mevcut gelişmelerin eleştirel bir şekilde incelenmesi ve şirketler ve sendikalar içinde tartışmalara girilmesi için daha da büyük bir neden oluşturuyor! Çeviren: Semra ÇelikFrances RyanThe Guardian/İngiltereKralın ABD’ye varışından önce Beyaz Saray muhabirleri yemeğinde yaşanan silahlı çatışma, hâlâ normal zamanlarda yaşadığımızı varsayan ziyaretin tonunu belirledi.
İran savaşını, İngiliz başbakanı hakkındaki başkanın öfkeli sözlerini ve artan siyasi şiddeti unutun; Charlie’nin kameraya gülümseme zamanı geldi. Salı günkü Oval Ofis toplantısı, İngiliz yetkililerin Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy ile Donald Trump arasındaki aşağılayıcı sahnelerin tekrarlanmasını önlemeye çalışmasının ardından kapalı kapılar ardında yapıldı.
Taraflardan biri konuşmaların duyulmasından korkuyorsa, o toplantının çığır açıcı olacağı bellidir. Uzmanlar, bu dört günlük geziyi, İkinci Dünya Savaşı arifesinde destek toplamak için George VI’nın Franklin D. Roosevelt ile buluşmasından bu yana ABD-İngiltere diplomasisi için en zorlu gezi olarak nitelendirdiler.
Faşizmle mücadele etmek için bir ABD başkanına başvurmak mı dediniz? Zaman nasıl da değişmiş.
Yine de kurulacak köprüler var! Yenilenecek tarihi bağlar!
Ve (görünüşe göre) Charles’tan daha uygun konumda olan çok az kişi var. Bir içeriden birinin dediği gibi: “Tüm belgelerini okur ve neler olup bittiğini tam olarak bilir.” Birinin bunu yapmasına sevindim.
Kraliyet ailesi üyeleri için – ya da demokratik olarak seçilmiş politikacılar için – nasıl desek, koku testinden geçemeyen devlet başkanlarıyla görüşmek pek de yeni bir olgu değil. Ancak Trump’ın suçlarının boyutu, İngiliz hükümetine yönelik son hakaretleriyle birleştiğinde, bu gezinin, iktidarla birlikte sıklıkla gelen ahlaki ödünleşmelerin özellikle belirgin olduğu bir gezi olduğu anlamına geldi.
İngiltere Kralı Charles, ABD Başkanı Donald Trump'ı ziyaret ettiBu, diplomasi egzersizinden çok, tam gaz dikkat dağıtma ve inkârdan ibaret bir devlet ziyareti oldu. Tabii ki herkes bu mesajı almadı.
Salı günü, yeni İngiliz ABD Büyükelçisi Christian Turner’ın Financial Times’ta yer alan sözlerinde, Jeffrey Epstein’la ilgili skandalların kraliyet ailesinden bir üyesini ve İngiltere’deki üst düzey yetkilileri devirmiş olmasının “olağanüstü” olduğunu, “ancak burada, ABD’de, bunun kimseyi etkilememiş” olduğunu söyledi. Turner, büyükelçilik görevini ancak şubat ayında devraldığı için temel kurallara pek aşina değil.
Son elçiye ne oldu, bilen var mı? Bu konuda pek bir şey duymadım.
Yine de, Trump’ın eğlencesini bozmamış olması güzel. Charles’ın Kongreye tarihi konuşmasını yapmasının ardından, Beyaz Saray’ın resmi sosyal medya hesapları, Trump’ın hükümdar ile birlikte çekilmiş bir fotoğrafını “İKİ KRAL” başlığıyla paylaşarak hepimizi trolledi.
Kraliyetçiler, modern toplumda monarşinin varlığını genellikle “yumuşak gücü” ile gerekçelendirir: bombalarla değil, ziyafetlerle elde edilen türden bir siyasi etki. Kağıt üzerinde Trump ideal bir hedef: dalkavukluğa tepki veren ve ihtişam ve görkemi seven bir adam; belki de bu, onun yönetmeyi tercih edeceği otokratik yönetimin geçtiğimiz bir dönemini hatırlattığı içindir.
Tarihçi Anthony Seldon’un dediği gibi: Charles, “muhtemelen Trump’ın gücünü kırmak istemediği dünyadaki tek kişidir” Belki de. Yine de, birkaç günlük neşe, Trump’ın her an değişken olan sevgisini uzun süre garanti edemez; Keir Starmer bunu acı bir şekilde öğrendi.
Çok daha uzun süre kalıcı olacak olan şey ise suç ortaklığı: savunulamaz olanın bir kez daha meşrulaştırılmış olması. İran’a karşı yasa dışı savaştan (ABD göçmen polisi) ICE gözaltılarına ve ölümlerine kadar, hangi sınırlar aşılırsa aşılsın müttefiklerin görmezden geleceği hissi var.
Çeviren: Sarya Tunç Fotoğraf: Mertbiol/Wikimedia Commons CC0İçerik yükleniyor... İçerik yükleniyor... Fotoğraf: Elif Ekin Saltık/Evrenselİçerik yükleniyor... Market arabası | Fotoğraf: Eduardo Soares/Unsplashİçerik yükleniyor... Fotoğraf: DHAİçerik yükleniyor... Fotoğraf: AAİçerik yükleniyor...
