Genel grev: CGTP yüksek katılım açıkladı, hükümet 'ülke normal işliyor' dedi

Hükümet, bu çarşamba günkü genel greve ilişkin ilk tepkisini vererek, bunun genel etkisini küçümsedi. Buna karşın, öğleden sonunun son saatleri Cumhuriyet Meclisi önünde yaşanan olaylarla gölgelendi; burada, genel grev gününe damga vuran iş yasası karşıtı gösterilerden biri yapılıyordu.Observador gazetesinin haberine göre, her iki taraf arasında yaşanan çatışmaların ardından Kamu Güvenliği Polisi (PSP) üç kişiyi gözaltına alıp kelepçeledi. Birçok çöp konteyneri de ateşe verildi, yetkililer göstericilere bölgeyi terk etmeleri talimatını verdi ancak bu emre uyulmadı.Öte yandan Başbakan Luís Montenegro, Bakanlar Kurulu toplantısının ardından, grevin “sadece çok sayıda insana zarar vermekten ibaret kaldığını” söyledi; bununla birlikte bu sözleriyle bu hakkın kullanılmasını “sorgulamak istemediğinin” altını çizdi.Montenegro, CNN Portugal’a aktarılan açıklamalarında (kaynak Portekizce) şöyle örnek verdi: “Eğitim kurumları açılmadığı için okula gidemeyen çok sayıda çocuk, sınav koşulları sağlanmadığı için sınav veremeyen birçok genç, randevuları, planlı ameliyatları iptal olan ve bu hizmetlerden yararlanamayan çok sayıda Portekizli, işine gidemeyecek durumda kaldığı için hareket edemeyenler, bu grevden gerçekten zarar gördü.”Daha önce, saat 11.30’daki basın toplantısında Çalışma Bakanı Maria Rosário da Palma Ramalho, “işçilerin ezici çoğunluğunun çalıştığını” ve dolayısıyla “ülkenin normal şekilde işlediğini” söyledi.Bakanın aktardığına göre Portekiz İş Dünyası Konfederasyonu’nun (CIP) geçici verileri, “özel sektörde greve katılımın son derece sınırlı, bazı alanlarda ise tamamen yok” olduğunu ortaya koydu.Sektörlerin ayrıntılı bir dökümünü yapan Ramalho, önce sanayiden başladı: “Bütün fabrikalar çalışıyor” dedi.Ayrıca ticaret alanında “dükkanların kapıları açık”, bankacılıkta “kapalı şube yok” ve turizmde “hiçbir aksama, hatta seyahat acentelerinde bile bir sorun yok”. Buna karşın, iptal edilen uçuşlar nedeniyle havalimanlarında aksaklıklar yaşanıyor.Bakan, özel hastanelerin de “normal şekilde çalıştığını” belirtti; kamu sektörüyle ilgili olarak ise “daha yüksek katılım” olduğunu kabul etti.Yine de kamu sektöründeki daha yüksek huzursuzluğa rağmen, Maria Rosário Ramalho’ya göre “hizmetler sağlanmaya devam ediyor” ve hükümetin “herkesi dinlediğini ve grev hakkına tamamen saygı duyduğunu” vurguladı.Hükümetin bu değerlendirmesi, Portekiz İşçileri Genel Konfederasyonu – Ulusal İntersendikal (CTGP-IN) genel sekreteri Tiago Oliveira’nın, “rakamların büyük bir grevi işaret ettiğini” söyleyen açıklamalarıyla çelişiyor.Öğle saatlerinin başında gazetecilere konuşan Tiago Oliveira, DS Smith-Leiria, Saica, Sovena ve Cedial gibi bazı sanayi kuruluşlarında özel sektörde greve katılımın yüzde 100 olduğunu gösteren verileri paylaştı.Sendika lideri, inşaat, seramik, çimento ve cam sektörlerindeki bazı şirketlerde de güçlü bir katılım olduğunu vurguladı.Bakanın sözlerinin aksine sendikal konfederasyon, Lusíadas, Amadora ve Lisboa hastanelerinin yanı sıra Sintra’daki Cuf ve Lizbon’daki Luz hastanelerinde özel sağlık hizmetlerinin ciddi şekilde etkilendiğini bildirdi.Ulaşım sektöründe ise Tiago Oliveira, Lizbon Metrosu’nda, TransdevViseu’da, Guarda Kenti Kentsel Ulaşım Şirketi’nde ve Covilhã şehir içi hatlarında greve katılımın yüzde 100 olduğunu, ayrıca “Carris atölyelerinde yüzde 98, Soflusa/Transtejo’da yüzde 85 oranında katılım bulunduğunu ve CP’de yalnızca asgari seferlerin yapıldığını” söyledi.“Amacımız iş paketini teşhir etmek, bu iş paketinin geri çekilmesini sağlamaktır” diyen Tiago Oliveira, bu sözleri sabah saatlerinde grev nedeniyle kapalı olan Lizbon’daki Nuno Gonçalves ilkokulunun önünde dile getirdi.“On ay boyunca işçiler bu iş paketini istemediklerini gösterdi, ancak başbakan (Luís Montenegro) işçilere karşı kibir ve saygısızlık sergiledi” diye ekledi.Genel grev, Ulusal Sağlık Hizmeti’ne (SNS) bağlı hastanelerde gece vardiyasında neredeyse tamamen durma noktasına yol açtı.Kamu ve Sosyal Hizmetler Çalışanları Sendikaları Ulusal Federasyonu’nun (FNSTFPS) verilerine göre, SNS çalışanlarının dünkü gece vardiyasındaki greve katılımı yüzde 95 ile 100 arasında değişti. Bu da iş paketine yönelik güçlü bir karşı çıkışa işaret ediyor.Grevden kaynaklanan aksama ülke genelindeki birçok sağlık biriminde hissedildi. Batı Lizbon Yerel Sağlık Birimi’ne (ULS Lisboa Ocidental) bağlı São Francisco Xavier Hastanesi ile Doğu Lizbon Yerel Sağlık Birimi’ne (ULS Lisboa Oriental) bağlı São José Hastanesi’nde greve katılım yüzde 100 oldu. Yine Batı Lizbon ULS’sine bağlı Santa Maria Hastanesi’nde katılım yüzde 90, Tejo Deltası ULS’sine bağlı Vila Franca de Xira Hastanesi’nde ise yüzde 71 olarak kaydedildi.Porto’da, Viseu Dão Lafões ULS Hastanesi ile São João Hastanesi’nde greve katılım tamamen sağlandı. Porto Portekiz Onkoloji Enstitüsü’nde ise katılım oranı yüzde 90’a ulaştı.Coimbra ULS’sine bağlı Bissaya Barreto Doğumevi ile Üniversite Hastaneleri Yerleşkesi’nde çalışanlar da tamamen iş bıraktı. Lezíria ULS’sine bağlı Santarém Hastanesi’nde greve katılım oranı yüzde 74 oldu.SIC Notícias’ın bildirdiğine göre, Portalegre Hastanesi’nde poliklinik randevuları yapılmıyor, ancak asgari hizmetler sağlanıyor.Bu, SNS24 (kaynak Portekizce) çalışanlarının ilk kez genel greve katılması anlamına geliyor; bu yüzden bugün bu telefon hattı üzerinden bir sağlık profesyoneliyle konuşmak daha zor olabilir. Bekleme sürelerinin üç saate kadar çıkabileceği belirtiliyor. Grev, SNS 24 hattının zaten yüksek operasyonel baskı altında olduğu bir döneme denk geliyor.Ülke genelinde çok sayıda okul da kapalı; bu durum, bu çarşamba günü yapılması planlanan 6. sınıf Portekizce sınavının gerçekleştirilmesini etkiliyor.SIC Notícias’a konuşan öğretmenler sendikası FENPROF’un genel sekreteri José Feliciano da Costa, Sintra, Olivais, Fundão, Coimbra, Moita, Castelo Branco ve Mafra’da “kayda değer bir katılım” gözlendiğini belirtti. Costa’ya göre, Eğitim Bakanı’nın sınavı ertelememe kararı, “sınavların önemli olmadığını” ve “başka herhangi bir gün de yapılabileceğini” düşündüğünü gösteriyor.Uluslararası uçuşlarda ise şu ana kadar Lizbon, Porto ve Faro havalimanlarında yaklaşık 190 uçuş iptal edildi.ANA - Aeroportos de Portugal (kaynak Portekizce) internet sitesine göre, Lizbon havalimanında en az 43 geliş ve 46 gidiş uçuşu iptal edildi. Porto’daki Francisco Sá Carneiro Havalimanı’nda 29 geliş ve 27 gidiş seferi yapılmadı. Faro’da ise 21 geliş ve 23 gidiş uçuşu iptal edildi.Ayrıca Lizbon Metrosu (kaynak Portekizce) da asgari sefer yapılmadığı için tamamen durdu. Porto Metrosu (kaynak Portekizce)nda ise Yeşil, Kırmızı, Violenta ve Turuncu hatlarda sefer yok; yalnızca Mavi ve Sarı hatlar çalışıyor.Tejo Nehri’nin iki yakasını birbirine bağlayan Transtejo (kaynak Portekizce) şirketinin işlettiği çok sayıda vapur hattı da iptal edildi. CP - Comboio de Portugal (kaynak Portekizce) ise tren seferlerinde aksaklıklar yaşanmasının beklendiğini duyurdu.Ülke genelinde yirmiden fazla şirkette de faaliyetler durdurulmuş durumda.İş Kanunu’na göre grev durumunda, ertelenmesi mümkün olmayan toplumsal ihtiyaçlara yönelik temel hizmetleri sunan şirket ve kurumlarda asgari hizmetlerin garanti altına alınması gerekiyor. Bunlar arasında posta ve telekomünikasyon hizmetleri, tıbbi, hastane ve eczacılık hizmetleri, temizlik ve halk sağlığı (cenaze hizmetleri dahil) ile enerji ve madencilik hizmetleri, özellikle de yakıt tedariki bulunuyor.Bu grev, PSD/CDS-PP hükümeti tarafından hazırlanan ve “Trabalho XXI” adıyla bilinen iş yasası değişiklik paketine karşı düzenlenen bir protestonun sonucu; paket, İş Kanunu’nda 100’ü aşkın değişiklik içeriyor.Önlemler bütünü, Sosyal Uzlaşı Konseyi’nde tartışıldı ancak Luís Montenegro liderliğindeki hükümet, sosyal taraflarla anlaşmaya varamadı. Bu da CGTP-IN’in daha önce duyurduğu genel greve ilişkin resmi ön bildirimi yapmasına yol açtı.Güncelleniyor