Genel grev: CGTP yüksek katılım açıkladı, hükümet çoğunluk işe gitti dedi

Hükümet bu çarşamba günkü genel iş bırakma eylemine tepki vererek bunun genel etkisini küçümsedi. Buna karşın, öğleden sonunun son bölümünde Meclis binası önünde yaşanan arbede, genel grev gününe damga vuran çalışma yasasına karşı düzenlenen çok sayıdaki gösteriden birinin yapıldığı bu noktada meydana geldi.Observador gazetesine göre, Kamu Güvenliği Polisi (PSP) ile göstericiler arasında çıkan çatışmaların ardından beş kişinin gözaltına alındığı bildirildi. Çok sayıda çöp konteyneri de ateşe verildi, yetkililer göstericilere bölgeyi terk etmeleri yönünde talimat verdi, ancak bu emir yerine getirilmedi.Başbakan Luís Montenegro ise Bakanlar Kurulu toplantısının ardından yaptığı açıklamada, grevin “yalnızca çok sayıda kişiye zarar vermekten öteye gitmediğini” söyledi; ancak bu sözlerle bu hakkın kullanılmasını “sorgulamak gibi bir niyetinin olmadığını” da vurguladı.CNN Portugal’ın aktardığı açıklamasında (kaynak Portekizce) şu örneği verdi: “Okulu açılmayan birçok çocuk, gerekli koşullar sağlanmadığı için sınava giremeyen çok sayıda genç, randevuları ya da planlı ameliyatları gerçekleşmeyen pek çok Portekizli ve ulaşım imkânı olmadığı için işine gidemeyen bazı kişiler, bu grev yüzünden gerçekten mağdur oldu.”Ardından Çalışma Bakanı Maria Rosário da Palma Ramalho, özel sektörde greve katılımın “cılız” kaldığını, zira “çalışanların ezici çoğunluğunun işe gitmeyi tercih ettiğini” belirtti. Kamu sektörüne ilişkin olarak ise “rakamların” “yüzde 23 oranında işe gelmeme”ye işaret ettiğini açıkladı.Bakan, bundan önce saat 11.30’daki basın toplantısında ülkenin normal şekilde işlediğini ve bazı alanlarda greve katılımın “tamamen sıfır” olduğunu söylemişti.Sektörleri tek tek sıralayan bakan, “tüm fabrikaların” “çalışır durumda” olduğunu vurguladı. Perakende sektöründe “mağazaların kapılarının” “açık kaldığını”, bankacılıkta “hiçbir şubenin kapanmadığını”, turizmde ise “seyahat acenteleri dâhil hiçbir aksama yaşanmadığını” ifade etti. Bu tablo, havaalanlarında yaşanan ve uçuş iptallerine yol açan aksamalara rağmen çizildi.Bakan, özel hastanelerin de “normal şekilde çalıştığını”, kamu sektöründe ise “daha yüksek bir katılım” olduğunu kabul etti.Buna karşın, kamu sektöründeki daha büyük rahatsızlığa rağmen Maria Rosário Ramalho’ya göre “hizmetler” “yerine getirilmeye devam ediyordu” ve “hükümetin herkesi dinlediğini ve grev hakkına bütünüyle saygı gösterdiğini” yineledi.Lizbon’daki Santa Apolónia tren garında genel grev sırasında trenler hareketsiz bekliyor. 3 Haziran 2026Lizbon’daki Santa Apolónia tren garında genel grev sırasında trenler hareketsiz bekliyor. 3 Haziran 2026Hükümetin bu değerlendirmesi, Portekiz Genel İşçi Konfederasyonu – Ulusal İntersendikal (CTGP-IN) genel sekreteri Tiago Oliveira’nın “rakamların büyük bir greve işaret ettiğini” söyleyen açıklamalarıyla çelişiyor.Öğle saatlerinin başında gazetecilere konuşan Tiago Oliveira, DS Smith-Leiria, Saica, Sovena ve Cedial gibi sanayi özel sektöründen bazı işletmelerde greve katılımın yüzde 100 olduğunu gösteren verileri paylaştı.Sendika lideri, inşaat, seramik, çimento ve cam sektörlerindeki bazı şirketlerde de grevin yoğun destek gördüğünü belirtti.Bakanın açıklamalarının aksine sendika konfederasyonu, Lusíadas’ın Amadora ve Lizbon’daki birimleri ile Sintra’daki Cuf Hastanesi ve Lizbon’daki Luz Hastanesi gibi özel hastanelerde grevin ciddi etkileri olduğunu bildirdi.Ulaştırma alanında ise Tiago Oliveira, Lizbon Metrosu, Transdev Viseu, Guarda Kenti Kentsel Ulaşım Şirketi ve Covilhã kentsel ulaşımında greve katılımın yüzde 100 olduğunu; Carris atölyelerinde katılımın yüzde 98’e ulaştığını, Soflusa/Transtejo’da yüzde 85 olduğunu, demiryolu şirketi CP’de ise yalnızca asgari seferlerin yapıldığını aktardı.Çalışma paketi karşıtı genel grev sırasında Lizbon Metrosu asgari sefer olmaksızın kapalı. 3 Haziran 2026Çalışma paketi karşıtı genel grev sırasında Lizbon Metrosu asgari sefer olmaksızın kapalı. 3 Haziran 2026Genel grev nedeniyle kapalı olan Lizbon’daki Nuno Gonçalves ilkokulunun önünde konuşan Tiago Olivera, “Amacımız çalışma paketini teşhir etmek, bu paketin geri çekilmesini sağlamaktır” dedi.“On ay boyunca işçiler bu çalışma paketini istemediklerini gösterdi, başbakan Luís Montenegro ise işçilere karşı kibir ve saygısızlık sergiledi” diye ekledi.Genel grev, Ulusal Sağlık Hizmeti’ne (SNS) bağlı hastane birimlerinde gece vardiyasında neredeyse tam bir durma noktasına yol açtı.Kamu ve Sosyal Hizmetler İşçileri Ulusal Sendikalar Federasyonu’na (FNSTFPS) göre SNS çalışanlarının dün geceki greve katılım oranı yüzde 95 ile 100 arasında değişti. Bu da çalışma paketine yönelik güçlü bir karşı çıkışı ortaya koyuyor.İş bırakmanın etkisi ülke genelindeki çok sayıda sağlık biriminde hissedildi. Batı Lizbon Yerel Sağlık Birimi’ne (ULS) bağlı São Francisco Xavier Hastanesi ile Doğu Lizbon ULS’sine bağlı São José Hastanesi’nde greve katılım oranı yüzde 100 oldu. Yine Batı Lizbon ULS’sine bağlı Santa Maria Hastanesi’nde katılım yüzde 90, Tejo Halici ULS’sine bağlı Vila Franca de Xira Hastanesi’nde ise yüzde 71 olarak kaydedildi.Porto bölgesinde, Viseu Dão Lafões Yerel Sağlık Birimi’ne bağlı hastanede ve São João Hastanesi’nde greve tam katılım görüldü. Porto Portekiz Onkoloji Enstitüsü’nde ise katılım oranı yüzde 90 oldu.Coimbra ULS’ye bağlı Bissaya Barreto Doğumevi ile Üniversite Hastaneleri Yerleşkesi’nde çalışanların tamamı iş bıraktı. Lezíria ULS’sine bağlı Santarém Hastanesi’nde ise greve katılım oranı yüzde 74 oldu.SIC Notícias’ın haberine göre Portalegre Hastanesi’nde poliklinik hizmetleri yürütülmüyor, ancak asgari hizmetler sağlanıyor.SNS24 hattı çalışanları ilk kez bir genel greve katılıyor; bu da bugün gün boyunca bu telefon hattı üzerinden bir sağlık profesyoneliyle konuşmanın daha zor olabileceği anlamına geliyor. Bekleme süreleri üç saate kadar çıkabilir. Grev, SNS 24 hattının zaten son derece yüksek bir operasyonel baskı altında olduğu bir döneme denk geliyor.Ülke genelinde çok sayıda okul da kapalı; bu durum, bu çarşamba yapılması planlanan 6. sınıf Portekizce sınavının gerçekleştirilmesini etkiliyor.FENPROF genel sekreteri José Feliciano da Costa, SIC Notícias’a yaptığı açıklamada Sintra, Olivais, Fundão, Coimbra, Moita, Castelo Branco ve Mafra’da greve “önemli ölçüde” katılım olduğunu belirtti. Costa’ya göre Eğitim Bakanı’nın sınavı ertelememe kararı, “sınavların önemli olmadığını” ve “herhangi başka bir gün de yapılabileceğini” düşündüğünü gösteriyor.Uluslararası uçuşlar açısından bakıldığında, şu ana kadar Lizbon, Porto ve Faro havaalanlarında yaklaşık 190 uçuş iptal edildi.ANA - Aeroportos de Portugal (kaynak Portekizce) şirketinin internet sitesine göre, Lizbon havaalanında en az 43 geliş ve 46 kalkış uçuşu iptal edildi. Porto’daki Francisco Sá Carneiro Havalimanı’nda 29 geliş ve 27 kalkış, Faro’da ise 21 geliş ve 23 kalkış seferi iptal edilmiş görünüyor.Ayrıca Lizbon Metrosu (kaynak Portekizce) da asgari sefer uygulaması olmadığı için tamamen durdu. Porto Metrosu (kaynak Portekizce)nda ise Yeşil, Kırmızı, Violenta ve Turuncu hatlarında sefer yapılmıyor; yalnızca Mavi ve Sarı hatlar çalışıyor.Tejo Nehir Taşımacılığı (Transtejo (kaynak Portekizce)), nehrin iki yakasını birbirine bağlayan hatlarda çok sayıda seferi iptal etti. CP - Comboio de Portugal (kaynak Portekizce) ise tren seferlerinde aksaklıklar öngörüyor.Ülke genelinde yirmiden fazla şirkette de faaliyetler askıya alınmış durumda.İş Kanunu’na göre grev durumunda, ertelenmesi mümkün olmayan toplumsal ihtiyaçları karşılayan kurum ve işletmelerde asgari hizmetlerin sürdürülmesi zorunlu. Bunlar arasında posta ve telekomünikasyon hizmetleri, tıbbi, hastane ve eczacılık hizmetleri, cenaze hizmetleri de dâhil olmak üzere temizlik ve halk sağlığı ile enerji ve madencilik, özellikle de akaryakıt tedariki yer alıyor.Bu iş bırakma eylemi, PSD/CDS-PP hükümetinin “Trabalho XXI” adıyla bilinen ve İş Kanunu’nda 100’ün üzerinde değişiklik öngören çalışma mevzuatı reformu önerisine karşı yapılan bir protestodan kaynaklanıyor.Önlemler paketi Sosyal Uzlaşı Konseyi’nde tartışıldı, ancak Luís Montenegro liderliğindeki hükümet sosyal taraflarla anlaşmaya varamadı. Bunun üzerine CGTP-IN daha önce duyurulan grev için resmî bildirimde bulundu.