Elon Musk, OpenAI şirketinin kuruluş felsefesinden saptığı ve kendisini dolandırdığı iddiasıyla Sam Altman ve Greg Brockman aleyhine açtığı davada jüri aşamasına gelindi.
Dava sürecinde Musk‘ın bağış miktarı başlangıçta iddia edilen 100 milyon dolar seviyesinden resmi kayıtlara göre 38 milyon dolar seviyesine çekildi.
Mahkemeden çıkacak karar OpenAI‘ın 130 milyar dolar değerindeki yapısını bozabilir ve Microsoft gibi dev ortakların yatırımlarını hukuki bir kaosa sürükleyebilir.
Teknoloji dünyasının en çok konuşulan iki ismi, Elon Musk ve Sam Altman, arasındaki gerilim nihayet Oakland federal mahkemesinin salonlarında somut bir hesaplaşmaya dönüşüyor. Birkaç gün içinde başlayacak olan jüri seçimiyle birlikte, yapay zeka sektörünün geleceğini kökten değiştirebilecek Musk v. Altman davası resmiyet kazanacak. Dokuz kişilik bir jüri heyeti, OpenAI‘ın kar amacı gütmeyen bir araştırma kuruluşu olarak yola çıkıp nasıl dünyanın en değerli kar odaklı şirketlerinden birine dönüştüğünü sorgulayacak.
Bu dava sadece iki milyarderin kişisel egolarının çarpışması değil, aynı zamanda yapay zekanın insanlığın malı mı yoksa özel sermayenin bir aracı mı olması gerektiğine dair etik bir tartışmanın hukuki yansımasıdır. Musk‘ın dolandırıcılık iddiaları, OpenAI‘ın Microsoft ile olan derin bağları ve milyarlarca dolarlık tazminat talepleri, Silikon Vadisi‘nin kapalı kapılar ardındaki yazışmalarını da gün yüzüne çıkaracak.
Her şey 25 Mayıs 2015 tarihinde Sam Altman‘ın Elon Musk‘a gönderdiği bir e-posta ile başladı. Altman, insanlığın yapay zeka geliştirmesini durdurmanın imkansız olduğunu ve bu süreci Google gibi devlerin tekelinden kurtarmak için yeni bir oluşumun şart olduğunu savunuyordu. Musk‘ın bu fikre sıcak bakmasıyla kurulan OpenAI, başlangıçta finansal getiri zorunluluğu olmadan sadece insanlığın yararına odaklanan bir yapı olarak tanıtıldı. Ancak 2017 yılına gelindiğinde, devasa işlem gücü maliyetleri şirketi bir yol ayrımına getirdi.
OpenAI cephesinden gelen iddialara göre Musk, 2018 yılında yönetim kurulundan ayrılmadan önce şirketin tam kontrolünü istemiş ve kurumu Tesla ile birleştirmeyi teklif etmişti. Bu talep reddedilince Musk‘ın desteğini çekmesi, OpenAI ekibini 2019 yılında kar odaklı bir kol kurmaya zorladı. Bu yapı, Microsoft‘un milyarlarca dolarlık yatırımını alarak ChatGPT efsanesinin doğuşuna zemin hazırladı ancak Musk‘a göre bu durum, kuruluş tüzüğüne ve kendisine verilen sözlere ihanet niteliği taşıyordu.
Dava öncesi hazırlık sürecinde en çok tartışılan konulardan biri Elon Musk‘ın şirkete yaptığı gerçek katkı payı oldu. Musk, 2023 yılının başlarında 100 milyon dolar bağış yaptığını iddia etse de, daha sonra bu rakamı 50 milyon dolar olarak revize etti. Mahkeme dosyalarına giren son ve kesinleşmiş rakam ise 38 milyon dolar olarak kayıtlara geçti. Bu bağışların herhangi bir geri dönüş beklentisi olmadan yapılmış olması, Musk‘ın dolandırıcılık iddiasını kanıtlamasını zorlaştırsa da hukukçular sürecin oldukça riskli olduğunu belirtiyor.
Hukuk profesörü Michael Dorff, OpenAI‘ın kar amacı gütmeyen bir yapıdan kar odaklı bir kamu yararı şirketine dönüşmesinin yasal olarak oldukça sorunlu bir geçiş olduğunu vurguluyor. Musk‘ın hukuk ekibi, mahkemeden Sam Altman ve Greg Brockman‘ın görevden alınmasını, OpenAI‘ın yeniden eski yapısına döndürülmesini talep ediyor. Ayrıca olası bir tazminatın 65,5 milyar dolar ile 109,43 milyar dolar arasında değişebileceği konuşuluyor, bu da şirketin iflası anlamına gelebilir.
Dava süreci sadece rakamlarla değil, teknoloji dünyasının en etkili isimlerinin ifadeleriyle de sarsılacak. Microsoft CEO’su Satya Nadella, eski yönetim kurulu üyeleri ve hatta Musk‘ın yakın çalışma arkadaşı Shivon Zilis‘in tanık kürsüsüne çıkması bekleniyor. Bu isimlerin vereceği ifadeler, OpenAI‘ın AGI yani yapay genel zeka hedefine ulaşıp ulaşmadığına dair gizli teknik detayları da ortaya dökebilir.
Eğer jüri Musk lehine karar verirse, bu durum Silikon Vadisi‘ndeki tüm girişim sermayesi modellerini sarsabilir. OpenAI‘ın 130 milyar dolar değerindeki yeni yapısı yasal olarak geçersiz sayılabilir veya Microsoft‘un yatırımları tehlikeye girebilir. Ancak yargıç Yvonne Gonzalez Rogers, şirketin karmaşık yapısını tamamen geri döndürme konusunda isteksiz olduğunun sinyallerini verdi. Yine de davanın sonucu ne olursa olsun, yapay zeka etiği ve kurumsal yönetim standartları için yeni bir dönem başlayacak.
Bu dava, yapay zeka dünyasında sadece bir mülkiyet kavgası değil, aynı zamanda açık kaynak felsefesi ile kapalı ticari modellerin nihai savaşıdır. Musk’ın kazanması durumunda OpenAI’ın tüm yapısının çökmesi sektörü yıllarca geriye götürebilir ancak Altman’ın mutlak galibiyeti de dev teknoloji şirketlerinin etik denetimden tamamen muaf kalması riskini taşıyor. Sonuç ne olursa olsun, Silikon Vadisi’ndeki şeffaflık standartları bu davadan sonra asla eskisi gibi olmayacaktır.
