Ekonomist-yazar Ege Cansen, kaleme aldığı “Züğürt Ağa” başlıklı yazısında Türkiye ekonomisindeki enflasyon, kamu harcamaları ve dış borç ilişkisini değerlendirirken, yurtdışı temsilcilik sayısına da dikkat çekti. Cansen, Türkiye’nin dışa yaptığı hibeler ve temsil harcamalarını örnek göstererek, büyükelçilik ve konsolosluk sayısında dünyanın en geniş diplomatik ağlarından birine sahip olduğunu ifade etti.
Yazıda yer verilen verilere göre, 21 trilyon dolarlık GSYH’ye sahip Çin’in 274, 33 trilyon dolarlık GSYH’ye sahip ABD’nin 271 yurtdışı temsilciliği bulunuyor. Türkiye ise yaklaşık 1. 6 trilyon dolarlık ekonomik büyüklüğüne rağmen 264 temsilcilikle üçüncü sırada yer alıyor.
Listede Türkiye’yi, 4. 4 trilyon dolarlık ekonomisiyle Japonya 251 temsilcilikle, 3. 6 trilyon dolarlık ekonomisiyle Fransa 249 temsilcilikle ve 2. 6 trilyon dolarlık ekonomisiyle Rusya 230 temsilcilikle izliyor. Ege Cansen, söz konusu tabloyu değerlendirirken, Osmanlı döneminden bu yana kullanılan “Fantazya kıtır, fülüs mafiş” ifadesine atıfta bulunarak, “fantezi proje çok, para yok” yaklaşımının günümüzde de farklı biçimlerde sürdüğünü savundu.
Cansen, Sözcü'deki yazısında durumu şöyle aktardı:Türkiye ekonomisinde mali istikrar “yüksek faiz-düşük kur” ile sağlanır. Ancak yüksek faiz, “fakirden zengine; yurt içinden, yurt dışına” gelir aktarımı demektir.
Üstelik bu suretle sağlanan fiyat istikrarının, dış borcun durmadan büyümesi gibi ağır bir bedeli vardır. AKP, durmadan büyüyen dış borcun yarattığı fakirleşme ve mali kriz riskinden kurtulmak için 2020’de “cari fazlayla büyüme” politikası uygulamaya karar verdi.
Bu amaçla “düşük faiz-yüksek kur” modeline geçti. Ne hükümet ne de toplum bu yapısal dönüşümün bedelini ödemeye hazırdı.
Bedel ödenmeyince enflasyon patladı, eski modele geri dönüldü. Sözünü ettiğim “fantazya kıtır, fülüs mafiş” uygulamasına küçük bir örnek, Türkiye’nin dışa yaptığı hibeler ve temsil harcamalarıdır.
Mesela, yurtdışı temsilcilik (büyükelçilik, konsolosluk vs.) sayısı bakımından Türkiye dünya üçüncüsüdür. Sıra şöyle: 1. GSYH’si 21 trilyon dolar olan Çin’in 274, 2. GSYH’si 33 trilyon dolar olan ABD’nin 271, 3. GSYH’si 1. 6 (?) trilyon dolar olan Türkiye’nin 264, 4. GSYH’si 4. 4 trilyon dolarolan Japonya’nın 251, 5. GSYH’si 3. 6 trilyon dolar olan Fransa’nın 249, 6. GSYH’si 2. 6 trilyon dolar olan Rusya’nın 230 temsilciliği var.




