Beton ve tuğla devri kapandı: Depreme dayanıklı evini böyle yaptı
Fas’ın Haouz ve Marakeş bölgelerini yerle bir eden, on binlerce insanın evsiz kalmasına yol açan deprem felaketinin üzerinden zaman geçerken, bilim ve mimarlık dünyası geleceğin afet konutları için ezber bozan bir başarıya imza attı. Dünyaca ünlü Faslı mimar ve akademisyen Aziza Chaouni, felaketin hemen ardından kollarını sıvayarak yıkılan 50 bin evin yerini alabilecek, düşük maliyetli ve doğayla uyumlu bir prototip ev tasarladı.
Mühendis Amal El Abdi-Alaoui ve yüklenici Amine Maachi Haddou gibi gönüllü uzmanların da desteğiyle, Atlas Dağları’nın en ücra köşesindeki Taalat N'Yacoub köyünde sadece birkaç ay içinde 70 metrekarelik bir mucize ev yükseldi.
Projenin en devrimsel yönü, inşaat sektörünün dev karbon ayak izini sıfırlama iddiası. Ekip, binada neredeyse hiç beton kullanmadı. Evin temeli geri dönüştürülmüş hafif betondan atılırken, duvarlar ve çatı tamamen özel patentli "Durabric" tuğlalarla örüldü.
%95 ham toprak: Bu tuğlalar tamamen bölgenin kendi toprağından, %95 oranında ham çamur kullanılarak üretildi.
Mühendislik harikası: Geliştirilen özel sistem sayesinde tuğlalar birbirine tıpkı bir LEGO gibi kenetleniyor. Bu sayede araya harç koyma zorunluluğu ortadan kalktı, şantiyedeki montaj süresi inanılmaz bir hıza ulaştı.
Toprak duvarların depremde esneyip yıkılmasını önlemek için her 3 metrede bir dikey çelik çubuklar yerleştirildi. Çatıda ise esnekliği artırmak adına geleneksel ahşap kirişler ve tonozlu tuğla mimarisi kullanıldı.
Evin toplam maliyeti sadece 20.000 Euro civarında tutuldu. Bu bütçeye rağmen evin içinde iki yatak odası, bir banyo, mutfak, salon ve tam 3 adet iç avlu bulunuyor. Avluların biri misafirler, biri ev işleri, diğeri ise ailenin hayvanları için ayrıldı.
Köy halkıyla yapılan atölye çalışmalarına göre şekillenen ev, akıllıca çözümler barındırıyor:
"Bölgede kanalizasyon altyapısı yoktu, olanlar da depremde çöktü. Evin altına özel bir septik tank ve yerçekimiyle çalışan filtreleme sistemi kurduk. Bu sayede evde kullanılan atık sular arıtılıyor ve tarımsal sulama için yeniden kullanılabiliyor."
Fez ve Toronto arasında küresel bir mimarlık stüdyosu yürüten Aziza Chaouni'nin bu eseri, geçtiğimiz aylarda Paris’teki ünlü Arap Dünyası Enstitüsü tarafından "Tasarım Ödülü" ile taçlandırıldı.
Yerel sivil toplum kuruluşu Amal Biladi ortaklığıyla inşa edilen ve "Tajigat’ın Yıldızlar Evi" (Maison des Étoiles) adı verilen bu özel yapı, sadece bir aile evi olarak kalmayacak; deprem felaketinde hayatını kaybeden köyün 22 gencinin anısına, çocuk ve gençler için dev bir topluluk ve eğitim merkezine dönüştürülecek. Mimar Chaouni ise şimdiden sistemin teraslı ve daha estetik olacak 2.0 versiyonu için çalışmalara başladıklarını müjdeledi.