Aradığımız doğalgaza ulaşılamıyor
2023’teki genel seçimler sırasında verilen ‘Doğalgaz bulduk’ müjdelerine ve devasa açılış törenlerine rağmen doğalgaz üretimi geriliyor. Enerji filosunda 6 sondaj gemisi, 2 sismik araştırma gemisi ve 1 üretim platformu bulunmasına rağmen doğalgaz üretimi nisanda hem aylık hem de yıllık bazda geriledi. Üretimdeki düşüş nedeniyle yerli gazın tüketimi karşılama oranı yüzde 5.3’te kaldı, evler nisan ayında da Rusya’dan, ABD’den, İran’dan gelen ithal gazla ısındı.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK) nisan ayı doğalgaz sektör raporuna göre aylık bazda bir süredir gerileyen doğalgaz üretimi, 2023’teki seçimlerden sonra ilk kez yıllık bazda da azaldı. 2025 Nisan’da 287.5 milyon standart metreküp olan üretim, bu yılın aynı ayında yüzde 7.8’lik düşüşle 265.1 milyon standart metreküpe indi. Zonguldak’taki doğalgaz üretimi de bir önceki aya göre yüzde 3.6, bir önceki yıla göre kıyasla da yüzde 6.5 geriledi.
Üretim gerilerken enerji krizinin en yoğun hissedildiği aylardan olan nisanda doğalgaz tüketimi yüzde 11.5, doğalgaz ithalatı da yüzde 16.5 yükseldi. Nisanda doğalgaz ithalatının yüzde 41.6’sı Rusya’dan, yüzde 21’i Azerbaycan’dan, yüzde 20’si İran’dan yapıldı. ABD’den gaz ithalatı yıllık bazda yüzde 278 artarken, toplam ithalattaki payı yüzde 8 oldu. Nisan, ABD-İran savaşının yanı sıra doğalgaz faturalarının zam- landığı ay olmasından dolayı da dikkat çekici bir tarih. Üretimin azaldığı, ithalatın arttığı nisan ayının başında doğalgazda konut tüketicilerinin faturaları yüzde 25 zamlanmış ve kademeli faturalandırma sistemine geçilmişti.
Enerji filosundaki gemi sayısı her geçen yıl artarken hem yurt içinde hem de yurt dışında doğalgaz üretim hedefleri tutmuyor. Türkiye’nin ‘Yıldırım’, ‘Çağrı Bey’, ‘Yavuz’, ‘Kanuni’, ‘Abdülhamid Han’, ‘Fatih’ isimlerinde 6 adet sondaj gemisi bulunuyor. ‘Barbaros Hayreddin Paşa’ ve ‘MTA Oruç Reis’ isimlerinde 2 adet sismik araştırma gemisi de doğalgaz arıyor. Osman Gazi doğalgaz üretim platformu da filoda yer alıyor. Bu gemiler hem Karadeniz’de hem de yurt dışındaki hedefler için kullanılıyor.
Küresel enerji fiyatlarının yüksek seyrettiği bir dönemde doğalgaz üretimindeki düşüş, Türkiye’ye milyarlarca dolarlık ek ithalat faturası çıkarıyor. BBVA’nın raporuna göre brent petrol fiyatı bu yıl 90 dolar seviyesinde seyrederse Türkiye’nin enerji faturası 82 milyar dolara yükselecek. Bu durumda 2025’te 63 milyar dolar olan enerji ithalatı, yalnızca 1 yılda 19 milyar dolar artacak. 82 milyar dolarlık enerji faturası, 2022’den sonra en yüksek enerji ithalatı olarak kayıtlara geçebilir.
Genel seçimlerin olduğu ay bedava dağıtılan doğalgaz, sonraki 3 yılda zam üstüne zam görüyor. Türkiye Doğal Gaz Dağıtıcıları Birliği, '2025 Yılı Doğal Gaz Dağıtım Sektörü Raporu'na göre asgari ücretin yüzde 30 arttığı 2025’te, doğalgaz faturaları yüzde 55 zamlandı.
2025'te hanelerin ortalama yıllık doğalgaz gideri 12 bin 686 liraya yükseldi. Vatandaşlar ısınmak için ortalama 9 bin 514 lira, sıcak su ve pişirme için de ortalama 3 bin 171 lira harcadı. Aylık doğalgaz faturası da ortalama 1050 lira oldu. Kömürle ısınan hanelerin yıllık ortalama gideri 17 bin 900 liraya; ısınmak için kömür, sıcak su ve pişirme için LPG kullanan hanelerin yıllık ortalama maliyeti de 30 bin liraya ulaştı.
Türkiye'nin 973 ilçesinin 132 ilçesinde (yüzde 13.5) hâlâ doğalgaz bulunmuyor. 2025'te doğalgaz tüketimi hanelerde yüzde 9, sanayide ise yüzde 3 yükseldi. Sanayinin 2025'teki doğalgaz tüketimi 13.7 milyar metreküple, 2021'deki 15.3 milyar metreküplük rekorunun bir hayli gerisinde kaldı.