ABD ve Güney Kore görüştü: Kuzey için 'iki aşamalı plan'

Güney Kore Cumhurbaşkanı Lee Jae-myung, ABD Başkanı Trump ile yaptığı görüşmede Kuzey Kore'nin nükleer programına yönelik aşamalı bir çözüm planını ele aldıklarını açıkladı. Güney Kore Cumhurbaşkanı Lee Jae-myung, bugün Seul'de düzenlediği basın toplantısında, ABD Başkanı Donald Trump ile Kuzey Kore'nin nükleer ve füze programlarını durdurmaya yönelik aşamalı bir yol haritası üzerinde görüştüklerini açıkladı. Fransa'da düzenlenen G7 Zirvesi kapsamında bir araya gelen iki liderin temaslarına değinen Lee, Trump'ın nükleer silahsızlanmayı uzun vadeli bir hedef olarak tutarken, kısa vadede Kuzey Kore'nin nükleer faaliyetlerini askıya almayı önceliklendiren önerisini değerlendirmeyi kabul ettiğini bildirdi. Cumhurbaşkanı Lee, zirve dönüşü yaptığı açıklamada, nükleer silahsızlanma hedefinden vazgeçmeden, süreci ani bir geçiş yerine kısa, orta ve uzun vadeli adımlarla aşamalı olarak yürütmek gerektiğini Trump'a ilettiğini kaydetti. Önerilen plan kapsamında kısa vadeli hedefin Kuzey Kore'nin yeni nükleer malzeme üretmesini, yurt dışına silah ya da malzeme transfer etmesini ve kıtalararası balistik füze teknolojisini daha fazla geliştirmesini engellemek olduğunu belirten Lee, Trump'ın bu teklife "Bu yollardan biri olabilir" şeklinde yanıt verdiğini ve konu üzerinde dikkatle düşüneceğini söylediğini aktardı. Lee, tek başına yaptırım ve baskı uygulamanın Kuzey Kore nükleer sorununu çözmeye yetmeyeceğini Trump'a ilettiğini ifade etti. Kuzey Kore'nin halihazırda belirli sayıda nükleer silaha sahip olduğunu ve yılda 10 ila 20 nükleer silah üretmeye yetecek miktarda nükleer malzeme üretmeye devam ettiğini hatırlatan Lee, ülkenin kıtalararası balistik füze teknolojisinde atmosfere yeniden giriş kabiliyeti de dahil olmak üzere son aşamaya yaklaştığı bilgisini paylaştı. Ayrıca, Kuzey Kore ile Rusya arasında Ukrayna savaşı bağlamında gelişen askeri işbirliğinin uluslararası yaptırımların etkisini büyük ölçüde azalttığını vurgulayan Lee, Rusya'dan gelen küçük bir yardımın bile Kuzey Kore için büyük önem taşıdığını ekledi. Kuzey Kore, Trump'ın ilk başkanlık döneminde gerçekleşen ve 2019 yılında Hanoi'de düzenlenen ikinci zirvenin nükleer silahsızlanma adımları ile yaptırımların kaldırılması konusundaki uyuşmazlıklar nedeniyle başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından daha katı bir tutum benimsemişti. Pyongyang yönetimi nükleer statüsünü geri döndürülemez ve müzakere edilemez olarak tanımlarken, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Kuzey Kore lideri Kim Jong-un arasında gerçekleşen son zirveye dair resmi açıklamalarda nükleer silahsızlanma konusuna değinilmemesi, Pekin'in Kuzey Kore'nin nükleer statüsünü zımnen kabul etmesi anlamına geliyordu. 150 MİLYAR DOLARLIK GEMİ YATIRIMI Trump ise Fransa'daki temasları sırasında Ortadoğu'daki savaşı sona erdirmeyi amaçlayan bir anlaşma imzalarken, Washington'ın diplomatik odağını bir sonraki aşamada Kuzey Kore'ye çevireceği yönündeki beklentiler güçlendi. Görüşmede askeri gemi inşası konusunun da gündeme geldiğini belirten Lee, Trump'ın Güney Kore'nin ABD için hızlı bir şekilde 10 savaş gemisi inşa edip edemeyeceğini sorduğunu bildirdi. Bu talebe "Elbette mümkün, elimizden gelenin en iyisini yaparız" yanıtını verdiğini dile getiren Lee, iki ülke arasındaki ticaret anlaşması kapsamında Güney Koreli şirketlerin öncülüğünde ABD'de 150 milyar dolarlık gemi yapımı yatırımı gerçekleştirilmesinin kararlaştırıldığını hatırlattı. G7 yemeğinde yaklaşık 90 dakika boyunca Trump ile yan yana oturan Lee, bu gayriresmi ortamın resmi zirvelere kıyasla daha kapsamlı görüşmeler yapılmasına olanak tanıdığını kaydetti. Lee, 10 günlük Avrupa seyahati boyunca Almanya Başbakanı Friedrich Merz, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ve Kanada Başbakanı Mark Carney'nin de aralarında bulunduğu dünya liderleriyle ikili ve çok taraflı görüşmeler gerçekleştirdiğini aktardı. Vatikan ziyareti sırasında ise Papa Leo'yu gelecek yıl Seul'de düzenlenecek Dünya Gençlik Günü'ne davet ettiğini belirten Lee, Papa'dan iki Kore arasındaki tampon bölge olan Sivil Kontrol Hattı'nı ve mümkün olması halinde Kuzey Kore'yi ziyaret etmesini rica ettiğini, Papa'nın ise bu talebi aktif olarak değerlendirip girişimlerde bulunacağını söylediğini bildirdi. SEUL'DEN GERİLİMİ DÜŞÜRECEK ADIMLAR Kore Savaşı'nın barış antlaşması yerine ateşkesle sona ermesi nedeniyle iki ülke hukuken hâlâ savaş halinde. Ayrıca Güney Kore'nin bu yıl göreve gelen Devlet Başkanı Lee Jae Myung​​​​​​​, Kuzey Kore ile ilişkileri normalleştirmeye yönelik mesajlar vermeyi sürdürüyor. Lee'nin başa gelmesinin ardından Seul yönetimi, hoparlörlerle propaganda faaliyetini durdururken, kısa süre sonra Kuzey Kore de aynı şekilde yanıt vermişti. Öte yandan, Güney Kore, sınır boyunca yerleştirilen "propaganda yayını yapan hoparlörlerini" ağustos başında kaldırırken, Kuzey Kore bu adıma uymamıştı. Pyongyang yönetimi, bu hoparlörleri kaldırma niyeti olmadığını ifade ederken, Güney Kore ile ilişkileri düzeltme konusunda olumsuz tavır sergiliyor. Sınır hattı boyunca askeri tesisleri korumak amacıyla kurulan Sivil Kontrol Hattı, batıda askeri sınır çizgisinin 7 kilometre, doğuda ise 10 kilometre güneyine kadar uzanıyor. Kuzey Kore, 10 Ocak'ta, Seul yönetimini İHA ile ülkenin hava sahasını ihlal etmekle suçlamıştı. Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung ise Kuzey Kore'de düşen İHA'nın incelenmesine ilişkin soruşturma talimatı vermişti. Güney Kore Savunma Bakanı Ahn Gyu-back, Kuzey Kore'nin suçlamalarına ilişkin yaptığı açıklamada, söz konusu İHA'ların Güney Kore ordusu tarafından kullanılan modeller olmadığını söylemişti. Güvenlik bölgesi sağlayan bu hattın sınır bölgesinde yaşayan çiftçilerin günlük hayatını zorlaştırması üzerine harekete geçen Güney Kore hükümeti, geçtiğimiz aylarda Yeoncheon bölgesinde tarımsal dronların uçuş onay prosedürlerini kolaylaştıran adımlar attı. Yeoncheon Belediye Başkanı Kim Deok-hyeon, bu önlemlerin yerel üreticilerin yaşadığı zorlukları önemli ölçüde hafifleteceğini ifade etti. KUZEY KORE, AB BİLDİRİSİNİ PROTESTO ETTİ Bunun yanı sıra Kuzey Kore, Güney Kore ile Avrupa Birliği arasında Brüksel'de kabul edilen ve Pyongyang'ın Rusya ile askeri ilişkilerini kınayan ortak bildiriyi protesto etti. Brüksel ziyareti sırasında kabul edilen ortak bildiride, Kuzey Kore'nin Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırganlığını sürdürmesine imkan tanıyan yasa dışı askeri işbirliği kınanmıştı. Kuzey Kore Dışişleri Bakanlığı ise yaptığı açıklamada, Rusya ile yürütülen işbirliğinin egemenlik hakkı olduğunu belirterek bildiriyi egemenlik ihlali ve düşmanca bir eylem olarak nitelendirdi. Resmi haber ajansı KCNA'da yayımlanan açıklamada, Güney Kore bir kez daha "başlıca düşman devlet" olarak tanımlanırken, Seul yönetimi için "Washington'ın Asya kıtasını işgal etme hedefindeki en sevdiği hançer" nitelemesi yapıldı. Bu ifade, ABD'li General Xavier Brunson'ın Güney Kore'yi "Asya'nın kalbindeki hançer" olarak tanımlamasına atfen kullanıldı. TRUMP, KUZEY KORE İLE İYİ GEÇİNİYOR Trump ile Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, ilk kez 12 Haziran 2018'de Singapur'da bir araya gelmiş, Kore Yarımadası'nın nükleer silahlardan arındırılması ve kalıcı barışın sağlanması konusunda mutabakata varmıştı. İki lider, 26-27 Şubat 2019'ta Vietnam'da bir kez daha görüşmüş ancak zirve beklenenden hızlı şekilde ve anlaşmasız sona ermişti. Son olarak 30 Haziran 2019'da Kuzey ile Güney Kore arasındaki silahsızlandırılmış bölgede görüşen iki lider, nükleer müzakere sürecini sürdürme kararı almıştı. İki ülke arasında Ekim 2019'da İsveç'te yapılan çalışma düzeyindeki toplantılar, Kuzey Korelilere göre Amerikalılar "eski tutum ve tavırlarını" devam ettirdiğinden dolayı kesilmişti. Washington yönetiminin en son 2020'de nükleer silahsızlanma görüşmelerini sürdürmek üzere yaptığı teklif de Pyongyang tarafından reddedilmişti.